Parayı veren…

Sevgili Pardus kullanıcıları,

İki yılı aşkın bir süredir sizlere hep en iyisini vermeye çalıştık. Kullanım ve kurulum kolaylığı, tam ve düzgün Türkçe desteği, insan merkezli tasarım hedeflerimizden sapmadan; Türkiye’nin gördüğü en iyi özgür yazılım ekibini kurarak, harika bir katkıcı ve kullanıcı camiası ile; gece ve gündüz, haftada 7 gün çalışarak… sırasıyla Pardus Çalışan CD, Pardus 1.0 ve Pardus 2007’yi yayımladık. Gerek internet üzerinden, gerekse bilgisayar dergileri ile herhangi bir karşılık almadan, ücretsiz olarak sizlere ilettik Pardus’u.

Ancak kurumumuzca istihdam edilen edilen geliştirici arkadaşların maaşları (ki hiç de az olmadığını söylemek zorundayım), bu arkadaşlar için sağlamakta olduğumuz rahat ve ferah çalışma ortamı, paranın alabileceği en iyi ve ileri donanımlar, tanıtım faaliyetleri için kullandığımız dev kaynaklar, … gittikçe ağır bir fatura ortaya çıkmaya başladı. Başından beri kurumumuz kaynakları ile desteklenen Pardus proje ekibinin genişlemesi zorunluluğu tabloyu daha da vahimleştirdi. Yöneticilerimizle yaptığımız en son değerlendirmede Pardus’un ücretsiz dağıtılmasının artık mümkün olamayacağına üzülerek karar verdik.

Bu değerlendirme ve izleyen düzenlemeler ışığında bugünden (1 Nisan 2007, Pazar) itibaren Pardus ürünlerinin ücretsiz dağıtımına son verilmiştir. İnternet sitemizden Pardus indirmek için Anadolu Parsını Koruma, Kollama ve Geliştirme Derneği Yazılım, Bilişim, Ticaret, İnşaat ve Turizm Ltd. Şti. adına kayıtlı Sümerbank Şaşkınmanav Şubesi 3141592653-589 numaralı hesaba 10 YTL yatırmanız gerekecektir. Eğer indirdiğiniz Pardus’u birden fazla bilgisayara kuracak ya da birden fazla CD’ye yazacaksanız her bilgisayar ve CD için ayrıca 5 YTL yatıracaksınız. Daha önceden indirilmiş ya da dergilerle dağıtılmış Pardus CD’leri ile yapılacak yeni kurulumlar da bu tarifeye tabidir. Kurulum sonrasında kaldırılan ya da kullanılmayan Pardus için ücret iadesi yapılmayacaktır. Kaynak kodunu okumanın ücreti sayfa başına 1 Ykr, derleme için ise dosya başına 3 Ykr olarak hesaplanmıştır (toplu alımlar için özel fiyat sorunuz). Pardus paket deposundan güncellemeler, boyu 5 MB’dan küçük paketler için 20 Ykr, daha büyükleri için ise 1 YTL karşılığında yapılacaktır. Ayrıca pardus-kullanicilari e-posta listesine üye olmak 100 YTL, tr.pardus-wiki.org adresinden bilgi almak sayfa başına 2,5 YTL olarak belirlenmiştir.

Ödeme yapmadan Pardus 2007.1 Felis chaus indirmemenizi, ya da diğer Pardus hizmetlerinden yararlanmamanızı rica ederim. Özgürlük için… ücretler lütfen!

Not: Bu uygulamadan rahatsız olan kullanıcılarımız N1sAn_BiR@pardus.org.tr adresinden müşteri memnuniyeti temsilcilerimiz ile bağlantıya geçebilirler.

Draft for GPL v3 is out…

The 3rd discussion draft of the GNU General Public License version 3, which have been worked on for a while, have been published on Free Software Foundation web site. As I expressed before, I don’t think that a license text can solve all the problems related to the freedom of software. Neither I think is necessary to modify the GPL v2, which only recently have begun to be endorsed within the business circles. I think FSF (of which I am an associate member) is acting in a highly ideological manner, which may lead to some very disastrous forking of GPL licenses…

I should change the verbs in the above statements with past perfect. The latest draft is a much more relaxing and soothing (a la GPL v2) text. In stark contrast to the infamous EULA’s protection for the owner and for some cases for the developer of proprietary software, GPL puts the user at the front stage and enforces the freedom of the user. This approach, as I’ve just said, has been approved as a very meaningful distribution and sharing model, not only in the software and IT context, but for the business world as well. The former drafts of GPL v3 have tried to extend this mission to protect and oversee the freedom of society and third parties as well. The clauses against Tivo-ization and DRM have been redefining the borders of the freedom. The present draft has a much softer wording, emphasizing the freedom of the user, again.

The anti-patent approach and the clauses referring to the infamous Microsoft-Novell pact are also new. In fact these were the reason for the draft’s missed deadline. I think these are somewhat unnecessary references to the current headlines, still the text in the present draft is acceptable. These clauses cover the developer and consequently guards and immunizes the user against the possible patent scams.

Among others, Linus Torvalds is pretty pleased with the present draft of GPL v3. Way to go…

GPL v3 taslağı yayınlandı…

Bir süredir üzerinde çalışılmakta olan GNU Genel Kamu Lisansı sürüm 3’ün 3. taslağı Özgür Yazılım Vakfı web sitesinde yayınlandı. Daha önce de söylediğim gibi bir lisans metninin yazılımın özgürlüğü ile ilgili tüm problemleri çözebileceğine inanmıyorum. GPL v2 gibi, özellikle iş alemlerinde kendini yeni yeni kabul ettirmekte olan, sağlam bir metni değiştirmek gerektiğine inanmıyorum. (Üyesi de olduğum) FSF’in bu noktada fazlasıyla katı bir ideolojik tavır takınması sonucu GPL’in çatallanması tehlikesini dehşetle gözlüyorum…

Ya da “-idim” diyeyim ile değiştireyim yukarıdaki önermelerimin fiil çekimlerini. Son çıkan taslak çok daha rahatlatıcı, GPL v2 gibi huzur veren bir metin olmuş. EULA’nın sahipli yazılımların sahiplerini ve kimi durumlarda geliştiriciyi kollayan havasına GPL kullanıcıyı ön plana çıkarıp, kullanıcının özgürlüklerini teminat altına alarak yanıt vermişti. Bu yaklaşım da, dediğim gibi yazılım ve bilişim çevrelerini aşıp iş alemlerinde dahi anlamlı bir dağıtım ve paylaşım modeli olarak algılanmaya başlanmıştı. GPL v3’ün daha önceki yaklaşımı toplumun ya da üçüncü kişilerin özgürlüklerini korumak ve kollamak gibi yeni bir görev üstlenmekti. Tivo-laştırmaya ve DRM’lere karşı hükümleri ile özgürlük sınırlarını yeniden tanımlar haldeydi. Bu noktalarda mevcut taslaktaki hükümler hayli yumuşak, yine kullanıcı özgürlüklerini ön plana çıkarıyor.

Yeni taslağın patent karşıtı yaklaşımı ve dolayısı ile Microsoft-Novell anlaşmasına gönderme yapan maddeleri de yeni. Zaten taslağın gecikmesinin ardında bu kısım vardı. Bence gereksiz bir şekilde güncele gönderme yapıyor, ama mevcut taslaktaki hali hala kabul edilebilir bir metin. Bu maddeler geliştiriciyi koruma şemsiyesi altına alıyor ve dolayısı ile kullanıcıya olası patent şantajlarına karşı bağışıklık sağlıyor.

Linus Torvalds dahil GPL v3’ün yeni taslağı genelde olumlu tepkiler alıyor. Hadi hayırlısı…

Pardus ekibi genç geliştiricileri bekliyor…

Bir süre önce Google Summer of Code’a başvurduğumuzu yazmıştım. Ne yazık ki başvurumuz GSoC için kabul edilenler listesinde yer almadı. Mutlaka başvuru ve/veya proje fikirleri ile ilgili bazı hatalarımız ve eksiklerimiz olmuştur. Bunları hemen değerlendirmeye ve gidermeye başladık zaten… Artık gelecek sene için hazırlanıyoruz.

Ama bu arada proje fikirlerimizi değerlendirme konusundaki kararımızdan vazgeçmedik. Bu yazı üniversitelerimizde öğrenim gören genç arkadaşlarımızla birlikte bu projeleri gerçekleştirmeye çalışarak geçirmeyi düşündük. Bu kapsamda stajını Pardus projesinde yürütmek isteyen üniversite öğrencilerine çağrıda bulunduk. 20 Nisan’a kadar gelecek başvuruları değerlendirerek bu yazı bizimle geçirecek genç geliştiricileri belirleyeceğiz.

Eğer bu yaz staj yapmanız gerekiyorsa… özgür yazılıma ve Linux’a katkıda bulunmak istiyorsanız… ilan edilen proje konuları arasında ilginizi çeken, gözünüze kestirdiğiniz birşeyler varsa… bir an önce başvurunuzu gönderin! Özgürlük için… Pardus geliştiricisi olun… Türkiye’nin özgür yazılımına katkıda bulunun!

Sam Williams: “Free as in Freedom: Richard Stallman’s Crusade for Free Software”

Richard M. Stallman özgür yazılım camiasında en sevdiğim ya da örnek aldığım kişiler arasında yer almıyor, biliyorsunuz. RMS’in saldırgan tavırlarını, karşısındakine saygı duymayan üslubunu ve en çok da kendisini desteklemek isteyenleri fırçalamak gibi şekillerde tezahür eden gözünü kör etmiş inatçılığını beğenmiyorum. Özellikle bu yanının özgür yazılıma katkıları kadar zararı da olduğunu düşünüyorum.

Ancak bu sert ve sivri düşüncelerin ne derece yerinde olduğu, bir haksızlık ya da yanlışlık içerisinde olup olmadığım gibi bir takım düşünceler de bir süredir beynimi kemirip duruyordu. Geçenlerde işverenimin konusunda hayli zengin, üstelik istediğimiz konularda genişlemeye son derece müsait ve hevesli kütüphanesinin raflarında Free as in Freedom ile karşılaşınca hemen ödünç aldım ve hızla okudum. RMS hakkındaki fikirlerimin nasıl değiştiği ya da değişip değişmediği konusunu sona bırakıp kitaba odaklanalım biraz…

Kitabın müellifi Sam Williams, ve bence en güzel hikayesi de Sam’in eşi Tracy Pattison ile bu kitabın ilk fikirleri sayesinde tanışmış olmaları. Sam’in kitabın sonunda yazdığı oldukça kişisel bir muhasebe, yani SonSöz, şu saptamaları içeriyor:

Since July, 2000, I have learned to appreciate both the seductive and the repellent sides the Richard Stallman persona. Like Eben Moglen before me, I feel that dismissing that persona as epiphenomenal or distracting in relation to the overall free software movement would be a grevious mistake. In may ways the two are so mutually defining as to be indistinguishable.

İlk kısma katılıyorum, RMS, özgür yazılımdan söz ederken ihmal edilmemesi gereken bir şahsiyet. Ama ikinci kısmı yalnızca kitabın yazıldığı (basımı Mart 2002) zamanlarda geçerli olan bir önerme olarak görüyorum. Özgür yazılım artık yazılım ile sınırlı kalmayıp bilginin özgürlüğüne evrilmiş, ve bunu yaparken de Stallman’ın sekter yaklaşımından farklı olarak pragmatik bir yol izlemiş, hatta sonuçta hayli popüler “Web 2.0” hipini dahi içerisinden çıkarmış bir hareket. Bu evrimde, ne yazık ki, RMS’in ya da daha geniş bir bakışla Linux’un ya da özgür yazılımın fazla bir doğrudan katkısı olmamış. Sonuçta Web 2.0 dünyayı yeniden tanımlamak iddiasındayken Linux ve özgür yazılım kurumların bilişim dizisinde yalnızca birkaç katmana sıkışmış kalmış…

Kitaba geri dönelim: Aslında kitapta bol miktarda tanıdık öykü var: Meşhur yazıcı konusu… Emacs’ın hikayesi… Linux’un ortaya çıkışı, HURD ve Stallman’ın tepkisi… Ama benim için yeni öyküler de var: Örneğin sevgili Ian Murdock’ın Debian’ın bir GNU/Linux olmasını vurgulamasının FSF, Stallman ve özgür yazılım hareketine verdiği desteğin önemi… Örneğin RMS’in son derece parlak kolej yılları, matematik ve yazılım konusundaki üstün yeteneği…

Belki benim için en ilginçlerinden birisi Stallman ve Torvalds’ın ilk kez bir araya geldikleri, 1996’daki Conference on Freely Redistributable Software. Hikayesini silahsever ESR’dan dinleyelim:

By the time of the conference, the tension between those two camps have become palpable. Both groups had one thing in common, though: the conference was their first chance to meet the Finnsh wunderkind in the flesh. Surprisingly, Torvalds proved himself to be a charming, affable speaker. Possessing only a slight Swedish accent, Torvalds surprised audience members with his quick, self-effacing wit. Even more surprising, says Raymond, was Torvalds’ equal willingness to take potshots at other prominent hackers, including the most prominent hacker of all, Richard Stallman. By the end of the conference, Torvalds’ half-hacker, half-slacker manner was winning over older and younger conference-goers alike.

“It was a pivotal moment,” recalls Raymod. “Before 1996, Richard was the only credible claimant to being the ideological leader of the entire culture. People who dissented didn’t do so in public. The person who boreke that taboo was Torvalds.”

Benim için en bilgilendirici kısım ise GNU GPL’in hikayesi: Bu lisansın nasıl Stallman tarafından kaleme alındığı, bu aşamada nasıl bir matematik problemi çözercesine sistemli çalıştığı, sonuçta hukukçular tarafından saygı duyulacak bir metin ortaya çıkarken aynı zamanda özgür yazılım felsefesinin nasıl bu metne yedirildiği… GPL’i çok anlamlı bir lisans metni olarak görüp kullanırken bu ayrıntıyı bilmiyordum. Sırf bunun için dahi RMS özgür yazılımın en önde gelen isimlerinden biri olmayı hakediyor, kanımca…

Bir de kitabın sonlarında “Bundan yüz yıl sonra Richard Stallman bir dip not mu olacak, yoksa bir bölüm başlığı mı?” sorusuna çeşitli kişilerden gelen yanıtlar eğlenceli. Bunlardan ESR’ınkisi Stallman’ı biraz hafife alıyor, Moglen’inkisi ise biraz fazla taltif ediyor; ama bir ortalamaları ilginç olabilir. RMS’in kendi değerlendirmesinde vurguyu “savaşı kimin kazanacağı”na yapması ve “Linux”u (“GNU/Linux”u değil) özgür yazılımın önünde bir engel olarak görmesi, sanırım, kişilik özelliklerini gayet iyi yansıtıyor. Ben mi ne düşünüyorum, işte burada:

Richard Stallman, yazılımın özgürlüğünü “hacker” camiasına hediye eden kişi, bu anlamda bir Prometheus. Prometheus kitaplarda nasıl anılıyorsa, RMS de öyle anılacak kanımca. Ama RMS’in yaklaşımı ile ateş hep ilkel halinde kalacaktı, üzerinde yemek pişirilecek ya da sobaya hapsedilip ısı yayacak bir şey. Buhar makinesini “icat” edip ateşi çok farklı ve çok büyük şekillerde kullanmanın önünü açan kişi, özgür yazılım dünyasının Watt’ı, ise Linus Torvalds oldu. Linux’suz özgür yazılım pek mesafe katedemeyecekti, GNU’suz Linux ise yalnızca bir üniversite öğrencisinin projesi olarak kalacaktı. İkisi birbirinin mütemmim cüzü… Kitaplar özgür yazılımdan bahsederken hemen ardından Linux’u anacaklar, hem de “Linux” olarak anacaklar (“GNU/Linux” olarak değil, nasıl “ateşli buhar makinesi” demiyorsak) RMS’in hoşuna gitse de, gitmese de…

Netice: Kitabı okuyun, özgür yazılımın tarihçesinden, RMS’in kim olduğundan haberdar olmak için. Bu kitabı okumadan “Özgür yazılım hakkında her şeyi biliyorum!” demeyin sakın…

Neden Felis chaus – II

Güncelleme sürümümüz Pardus 2007.1 Felis chaus sunucularda yerini aldı ve pek çok kullanıcımız şimdiden saz kedili duvarkağıtlarına kavuştular. Ancak Felis chaus ismi ile ilgili tartışmalar dinmedi. Sonunda ben de Pardus-kullanicilari e-posta listesine bu girdinin dibinde okuyacağınız açıklamayı gönderdim, sanırım biraz da olsa ortalık sakinleşti.

Ulusallığı/milliyetçiliği mazruftan çok zarfta arayanlar ile anlaşabilmem mümkün değil. Türkçe yazım denetim uygulaması zemberek’i ilk sürümünden bu yana ve sürekli ağırlığını artırarak dağıtımına dahil eden bir ekibin Türkçe’ye verdiği değer açıktır, kanaatimce. Pek çok kamu kurumunu, şimdilerde kimi KOBİ’leri, yakın zamanda kurumsal şirketleri ve bilişim sektörünü özgür yazılımı bir seçenek olarak değerlendirmeye teşvik eden gelişimlerin başında geliyor Pardus, kanımca. Buralarda oluşan potansiyel tasarruf yine bilişime ya da eğitime ya da çevreye harcanabilecek yeni kaynaklar oluşturuyor, hem de ulusal kaynaklar. Kanımca bu durumu göz önünde bulundurmadan ve yalnızca sürüm isimlerine bakarak Pardus’u “mahkum etmek” büyük bir hata olacaktır.

Ben mi ne düşünüyorum? Evet, bu tip tartışmaların çok çeşitli seviyelerde yaşanacağını tahmin ediyordum, bol miktarda darbe de aldım. Ama bu sabah, yine Pardus-kullanicilari listesinde, sevgili Turgut Sinan’ın yazdığı şu satırları okuyunca kararımdan bir kez daha emin oldum, ve aldığım darbelere fazlasıyla değdi:

geçen yabani hayatımızı neden koruyamıyoruz diye çok hüzünlenmişken; şöyle bir hayale dalmışım, türkiye de pardus çok tutuluyor ve hatta yurtdışında bile bir çok kullanıcısı oluyor. bunu gören bizim kediler bizim bu çabamıza destek vermek istermişcesine saklandıkları yerden çıkıyorlar. mutlu bir şekilde normal hayata döndüm. pardus a daha bir şevkle sarıldım.

Neyse, işte listeye gönderdiğim açıklama, Pardus 2007.1’i güle güle kullanın…

17 Mar 2007 Cts tarihinde, Canberk Demirdelen şunları yazmıştı:
> haklısınız. bende ayrıntılara bu güne kadar hiç takılmadım. hatta eğer
> geçmişten bu güne yazımlarımı takip ettiyseniz herzaman destek oldum. ve
> olacağımda.. fakat, artık şu ulusal ın açılımını yapmak lazım.. burada hiç
> kimse Görkem beyi veyahut diğer geliştiricileri eleştirmiyor. haddime de
> düşmez. fakat 2007.1 i yüklerken akşamın bu saatinde bu ne yaa dedim ve
> buraya msg geçtim.. hata ise özür dilerim.

Şu anda bayilerde olan BytePlus dergisindeki yazımda Pardus projesinin güçlü yanlarını özetlemiştim. Son madde “ulusallık” ile ilgiliydi ve tam olarak şunları yazmıştım:

> Neden ve Hangi “Ulusal”?
> Enstitümüz’ün vizyon cümlesindeki temel unsurlar “ulusal teknolojik
> bağımsızlık”, “güvenlik” ve “tasarruf”. Pardus projesi oluşturulurken bu
> kavramları sıkı bir şekilde tartıp değerlendirmeye, mümkün olduğunda da
> içselleştirmeye çalıştık. Sonunda geldiğimiz nokta, “ulusal işletim
> sistemi” ibaresinin Pardus’un tanımı değil, yalnızca bir özelliği
> olduğuydu. Bu ibare de sık sık eleştirilen bir nokta oldu, açıklanmasında
> yarar var. Pardus projesinin önemli sonuçlarından birinin Linux ve işletim
> sistemi konusunda deneyimli bir ekibin ortaya çıkması olduğunu söylemiştik.
> Bu ekip sayesinde Türkiye bilişim sektörü işletim sistemi konusunda kendi
> yol haritasını çizebilir, stratejisini oluşturabilir hale geldi, gelmek
> üzere. Örneğin ASAL projesinde hazır ürünlerle yetinmek durumunda kalmayıp
> gereksinim duyduğumuz ürünü tasarlıyor ve geliştiriyoruz. Bu ürün daha
> sonra başka kurumsal müşteriler için de kullanılabilecek. Bu yaklaşımla
> geliştirilecek ürünler, bu ürünlerle entegre hale getirilecek uygulama
> yazılımları yavaş yavaş yeni bir yazılım ekonomisin doğmasına yol açacak.
> Artık çok daha düşük kaynaklarla kurulabilecek girişim firmaları değer
> katan önemli yazılımları çok daha kolayca ve hızla geliştirebilecek. Bu
> ürün ve çözümler yalnızca yerel pazarın gereksinimlerini karşılamakla
> kalmayacak, yazılım ihracatında da önemli bir unsur haline gelecek.
> Pardus’un başındaki “ulusal” ibaresinin anlamı ve önemi önümüzdeki yıllarda
> çok daha belirginleşecek.

Bu “ulusal” anlayışı sizinki ile uyuşmuyor olabilir, ama ortamda o kadar geniş yelpazeye yayılmış ulusal ve milli tanımları var ki bu çok normal.

Pardus 2007.1 Felis chaus adı ile ilgili olarak da geçenlerde web blogumda [1] tam olarak şunları yazmıştım:

> Sonunda kazanan Türkiye’de yaşayan ya da yaşamış, endemik, nesli tükenmiş
> ya da tehlikede hayvanların Latince isimleri oldu. Gerek iklimi, gerekse
> coğrafi konumu nedeniyle Türkiye biyolojik çeşitliliğin üst düzeyde olduğu
> bir bölgesinde dünyanın. Buna karşın doğaya olan saygısızlığımız ve
> umursamazlığımızla bu çeşitliliği tehdit ediyoruz, biz “iki ayaklı
> canavar”lar. Türkiye’den ve dünyadan kullanıcılarımıza bu iki önermeyi
> iletecek bir mesaj, bu tür isimleri. Bunun yanında önümüzdeki haftalarda
> topluluk portalımızın hayata geçmesi ile Türk basınından, internet
> sitelerinden ve çeşitli sivil toplum örgütlerinden ilginç işbirlikleri ile
> bu mesajı daha kuvvetlendirme ve yaygınlaştırma yoluna gidebileceğiz.
> Sevgili Pardus ve bu sevgili kardeşleri sizlere ve tüm Pardus
> kullanıcılarına sürekli çevremiz ve kürenin geleceği için yapmamız
> gerekenler olduğunu anımsatacak…

Herhalde sizin ulusalcı anlayışınız da bu topraklardaki canlıları hoyratça yok etmemize razı gelmeyecektir. Nasreddin ya da Mevlana, Sait Faik ya da Nazım Hikmet, Ata ya da Fatih önemli, doğru. Ama Felis chaus da önemli, Panthera pardus tulliana da önemli, Geronticus eremita (kelaynak) da önemli…

Pardus ara sürümleri için seçimimiz (nasıl seçildiğini [1]de anlattım) bu son alanda oldu, yani bundan sonra da üç ayda bir Latince bir isim ile karşılaşacaksınız, tabii eğer Pardus kullanmaya devam ederseniz. Dolayısı ile üç ayda bir “bu topraklarda yaşayan canlılara nasıl davranıyoruz, çocuklarım ve torunlarım da onları görüp tanıyabilecek mi, yoksa yalnızca bir işletim sistemi sürümü olarak mı kalacaklar yalnızca” düşünme fırsatı elde edeceksiniz.

“Milli olmadan evrensel olmaya çalışmak” konusunda ise şuraya [2], şuraya [3] ve şuraya [4] yönlendireceğim sizi. Belki de evrensel olmak için milli olmak bir önkoşul değildir…

Umarım yeterince aydınlatıcı olmuştur.

İyi çalışmalar

[1] http://cekirdek.pardus.org.tr/~tekman/zangetsu/blog/2007/03/11/112/
[2] http://www.linux.com/article.pl?sid=07/01/19/1449245
[3] http://beranger.org/index.php?article=2382&from=rss
[4] http://www.quebecos.com/modules/sections/index.php?op=viewarticle&artid=54

Neden Felis chaus?

Pardus 2007 sürümünü yayımladıktan kısa bir süre sonra yaptığımız değerlendirmede üç aylık sürelerle ara sürümler çıkarmamızın gerek geliştirme sürecimiz, gerekse kullanıcılar açısından çok yerinde bir yöntem olduğu kararına vardık. Bu arada, doğal olarak, paket güncellemeleri sürüyor ve güvenlik yamaları ile diğer uygun görülen güncellemeler paket depomuzda yerini alıyordu. Kısacası, bir anlamda üç işi birlikte yürütüyorduk: Pardus 2007 için paket güncellemeleri, Pardus 2007 ara sürüm için çalışmalar ve Pardus 2008 için geliştirme faaliyetleri. İlk ara sürümün çıkışı, sürüm yönetimi ve proje yönetimi açısından bizim için oldukça önemli bir kilometre taşı olacaktı.

Bu arada ara sürüm için bir numaralandırma/isimlendirme kararı vermemiz gerekiyordu. Pardus 1.0’dan Pardus 2007’ye geçişimiz ardından yıl temelli sürüm numaraları kural haline gelmişti. Ama ara sürümleri nasıl adlandıracaktır. Ayrıca isim verme (“İstanbul” önerilmişti sanırım), 2007.1, 2007 +I , 2007 rev.1 vb. pek çok öneriyi çekirdek ekip olarak değerlendirdik ve 2007.1, 2007.2, … diye giden bir serinin en anlamlı adlandırma olacağına karar verdik. Bu şekilde hem ana sürümden (Pardus 2007) fazla uzağa düşmemiş oluyor, hem de pek çok teknik detayı (2>1 temel kuralından hareketle) çözebiliyorduk. Mutluyduk, gururluyduk, dağıldık…

Fakat teknik açıdan bu kadar basit olan iş sosyal açıdan aynı basitlikte ilerlemedi, doğal olarak. İki hafta kadar önce gelen habere göre, özellikle Pardus 2007.1 CD’sini dağıtmak isteyen bilgisayar dergileri ve Pardus projesinin basın ilişkilerini yürüten artistanbul ajansından sevgili Ali Işıngör, ara sürümün Pardus 2007’den farklılığını vurgulamak istiyorlardı ve bu açıdan “.1” son eki yeteri kadar etkili olmuyordu.

Bu karmaşık durumda projenin başlangıcından beri çok az uyguladığım, ve gerek olmadıkça başvurmamayı tercih ettiğim bir yöntemi kullandım: Çok dar bir grupla çalışıp son kararı katılımcı olmayan bir şekilde oluşturdum. Başlı başına bu durum bile kimi geliştiricilerimiz ve kullanıcılarımız tarafından uygun görülmeyip, “Ama şöyle şöyle yapmalıydın …” diye eleştirilebilir; farkındayım. Fakat kimi durumlar kimi seçenekleri zorunlu kılıyorlar, benim izlenimim de bu kararın da bunlardan biri olduğu…

Hikayeye geri dönelim, Pardus 2007.1 numaralandırması güzel olmakla birlikte bir de sürüm adı kullanmanın çeşitli açılardan yararlı olacağı açıktı. Teknik ekip ve isteyenler Pardus 2007.1 ya da kısaca 2007.1 diyerek son derece kolaylıkla dertlerini anlatabilirken, basın dahil isteyenler sürüm adını ön plana çıkarıp farklılığı vurgulayabileceklerdi. Çok hoş… Ama sürüm adı ve izleyen ara sürümlerde kullanacağımız sürüm adları ne olacaktır? Bu noktada birkaç kriter belirledim: 1. Sürüm adları yıllarca aynı kavram çerçevesinde belirlenebilecek şekilde geniş bir isim havuzundan seçilebilmeli, 2. Sürüm adları “Pardus” markasının önüne geçme olasılığı olan kolay söylenen ve akılda kalıcı isimler olmamalı, her zaman Pardus ismine gereksinim duyulmalı, 3. Bu nedenle sürüm adları kullanım süreleri dolduğunda, yani bir sonraki ara sürüm ya da ana sürüm çıktığında, unutulmalı, 4. Mümkün olursa sürüm adları ile bir hikaye anlatılmalı ya da bir mesaj verilmeli. Benim gözümden bakınca diğer sürüm adı ya da kod adı kullanan dağıtımlar (Debian, Ubuntu, Mandrake gibi) kısmen ya da tamamen bu kuralları sağlıyorlardı, biz de yeni bir keşif yapmak yerine mevcut bilinenleri kullanıyorduk: Açık kaynak 😉

Sıra bu kriterlere uygun sürüm adını bulmaya gelmişti. Diğer adayları anmayacağım burada, “Ama yahu, şu daha iyiymiş…” çıkışlarını alevlememek amacıyla. Sonunda kazanan Türkiye’de yaşayan ya da yaşamış, endemik, nesli tükenmiş ya da tehlikede hayvanların Latince isimleri oldu. Gerek iklimi, gerekse coğrafi konumu nedeniyle Türkiye biyolojik çeşitliliğin üst düzeyde olduğu bir bölgesinde dünyanın. Buna karşın doğaya olan saygısızlığımız ve umursamazlığımızla bu çeşitliliği tehdit ediyoruz, biz “iki ayaklı canavar”lar. Türkiye’den ve dünyadan kullanıcılarımıza bu iki önermeyi iletecek bir mesaj, bu tür isimleri. Bunun yanında önümüzdeki haftalarda topluluk portalımızın hayata geçmesi ile Türk basınından, internet sitelerinden ve çeşitli sivil toplum örgütlerinden ilginç işbirlikleri ile bu mesajı daha kuvvetlendirme ve yaygınlaştırma yoluna gidebileceğiz. Sevgili Pardus ve bu sevgili kardeşleri sizlere ve tüm Pardus kullanıcılarına sürekli çevremiz ve kürenin geleceği için yapmamız gerekenler olduğunu anımsatacak…

İşte Pardus 2007.1 Felis chaus‘un vaftiz hikayesi. Teknik konudan ara sürümün özelliklerini çekirdek ekip, Felis chaus’un hikayesini de çeşitli basından öğreneceksiniz önümüzdeki günlerde. Sürüm mü ne zaman çıkacak? Bu hafta içerisinde, biraz sabır…

Pardus Ideas for Google Summer of Code 2007

This year we have decided to participate to Google Summer of Code and completed our application as of yesterday. Our in-house developers have come out with a number of very nice project ideas, which are good-to-have features in Pardus, either based on Pardus technologies or very closely related to the ease-of-use design goal we have. You may reach our GSoC ideas page here. Any further suggestions will be discussed at and proscpetive students are encouraged to join to the gsoc e-mail list at pardus.org.tr.