“Tilki Tavukla Evlenir, Kümese Taşınırlar”

Başlık cümlesini Dana Gardner’ın ZDNET’deki blog‘undan aldım. Haydi, bir de Red Hat’in tepkisinden görsel çalalım:

Gündüz gözü ile Microsoft-Novell anlaşmasının bazı ayrıntıları çok daha ilginç görünüyor insanın gözüne… Basın bildirisinin sonlarında bir paragrafta diyor ki:

Under the patent cooperation agreement, both companies will make upfront payments in exchange for a release from any potential liability for use of each other’s patented intellectual property, with a net balancing payment from Microsoft to Novell reflecting the larger applicable volume of Microsoft’s product shipments. Novell will also make running royalty payments based on a percentage of its revenues from open source products.

Mealen, başta Microsoft Novell’e bir para verecek ve Novell bunun karşılığı olarak Microsoft’a herhangi patent davası açmayacak… Bu Microsoft açısından önemli, çünkü tarihi hayli eski fikri mülkiyet sıkıntıları vardı Novell ile. Sonrasında ise Novell sattığı Linux’lar için Microsoft’a bir yüzde verecek. Yani “Microsoft, Linux satacak.” Nası yani?!?

Bu arada, Microsoft’un nasıl olup da olası fikri mülkiyet ve patent hakları ile ilgili olarak yalnızca Novell müşterisi olmayan Linux kullanıcılarını dava edebileceği konusu yalnız benim kafama takılmamış; başka yerlerde de sorgulanmış. Ve hatta yukarıda belirtilen “muhtemel rüçhan” hakkı ödemesinin GPL’e aykırı olduğu ve Novell’in böyle birşey yapamayacağı da bir yerlerde tartışılmış.

Son olarak Microsoft’un hamlesini “Linux’u kabul ediş ve barış içinde bir birlikte yaşamı hedefleyiş” olarak görenlere katılmadığımı belirtmek isterim. Durum bu olsaydı Microsoft beş yıl gibi uzunca sayılabilecek bir zaman ufkunda kimi ürünlerini (örneğin Microsoft Office?!) “Novell’in Linux platformu”na taşıyacağını ilan edebilirdi. Hikaye tümüyle bir “parçala ve fethet” yaklaşımı, o kadar…

“Denizleri aş da gel!”

Daha Oracle Open World’deki Unbreakable Linux sarsıntısını tam atlatamamışken bir bomba daha düştü önümüze: Microsoft ile Novell’in işbirliği anlaşması…

Anlaşma şu konuları içeriyor (Microsoft ve Novell’in ortak açık mektubundan):

  • Patent coverage
    • The concern over potential patent infringements makes some people nervous about the deployment of open source technologies.
    • To do this, Novell and Microsoft are providing covenants to each other’s customers, therefore releasing each company from the other’s patent portfolio.
    • What it really means is that customers deploying technologies from Novell and Microsoft no longer have to fear about possible lawsuits or potential patent infringement from either company.
  • Virtualization
    • Microsoft and Novell will collaborate in enhancing and developing the functionality required to efficiently virtualize Windows on Linux and Linux on Windows.
    • Both will now be first class citizens in data centers, addressing the needs of mixed environments. They will both enjoy optimized, supported and tuned device drivers to maximize their potential.
  • Virtualization Management
    • As a plus, the companies will work together to implement the necessary standards to manage data centers that run mixed environments (WS-Management).
    • Novell will develop tools to manage virtualized Windows machines, and Microsoft will develop tools to manage virtualized Linux systems.
  • Office Open XML
    • Novell engineers have been working for the last year together with Microsoft engineers through the ECMA TC45 working group in producing a complete specification that would allow for interoperability across office suites.
    • Novell will develop the code necessary to bring support for Office Open XML into OpenOffice, and we will contribute that support back to the OpenOffice.org organization. We will also distribute the Office Open XML plug-in in our own edition of OpenOffice. In addition, we will participate in the Open XML Translator open source project.
  • Collaboration Framework
    • One of the most important components of the collaboration agreement today is that we have setup a framework between Novell and Microsoft to discuss future collaborations.
    • Today’s announcement marks the beginning of a new era, and should not be considered a limitation. With the collaboration framework in place, we will periodically evaluate areas where we can work together improving the interoperability of our products.
  • Mono, OpenOffice and Samba
    • Under the patent agreement, customers will receive coverage for Mono, Samba, and OpenOffice as well as .NET and Windows Server.
    • All of these technologies will be improved upon during the 5 years of the agreement and there are some limits on the coverage that would be provided for future technologies added to these offerings.
    • The collaboration framework we have put in place allows us to work on complex subjects such as this where intellectual property and innovation are important parts of the conversation.
    • Novell customers can use these technologies, secure in the knowledge that Microsoft and Novell are working together to offer the best possible joint solution.

Mektup,

Bu, Linux için çağ açan bir an. Oyunun kuralları temelden değişiyor. Bu anlaşma bizi gerçekten heyecanlandırıyor, umarız sizi de heyecanlandırır.

sözleriyle sona eriyor.

Söylemesi zor, ama bir kaç çok acele değerlendirme yapabiliriz:

  • İlk bakışta Microsoft “bükemediği eli öper” gibi görünüyor, en azından Linux gerçeğini mahkeme salonları dışında da kabul ediyor artık.
  • Buna karşın, hep hakir gördüğü özgür yazılım üretim sürecine hala değer vermiyor, bunun yerine “Linux’un bir sahibi olması gereği” söylemine bağlı kalıyor ve bu tahta da Novell’i oturtuyor.
  • Patentlerle ilgili olarak Microsoft’un patent anlaşmazlıklarına konu olabilecek yazılımları geliştiren özgür yazılım camiasını (ki Novell çalışanlarını da kapsar) değil de yalnızca Novell müşterilerini muhatap görmesi, en hafif deyim ile, münasebetsizlik, ama bir önceki gözlem ile uyuşuyor, doğal olarak…
  • Sanallaştırma (virtualization) ile ilgili maddeler bu konuda faaliyet göstermekte olan yazılım şirketlerinin ensesinde soğuk esintiler oluşturacak nitelikte, alın daha geçen gün söz ettiğimiz ISV-OSV antagonism‘ine bir örnek daha…
  • Ofis dokümanı formatına standart olarak Office Open XML’in işaret edilmesi özgür geliştirme süreçleri açısından tarihe bir yüz karası olarak geçer herhalde, ISO’lanmış ve ABD dahil pek çok yerde standart kabul edilmiş OpenDocumentFormat bu kadar kolay gözden çıkarılmamalıydı…
  • Günün kaybedeni yine RedHat oldu, hem de bir kez daha aynı safta olduğunu sandığı birileri tarafından bu duruma düşürüldü!

Novell açısından hızlı bir değerlendirme yapacak olursak aslında Mono hareketi ile ortaya çıkan sürecin daha da belirginleşmesinden ibaret: Microsoft’un fiili tekel oluşturduğu bir pazarda önde gelen Linux şirketi olabilmek. Dikkat edin, “önde gelen” diyorum, “önde giden=lider” demiyorum. İş (business) pratikleri açısından bakarsak bu sıfat hala RedHat’e ait. Novell ruhunu şeytana satan Dr. Faust’a benziyor diyesim geliyor!

Buradan da Pardus için dersler çıkaralım bari…

Not: Hisse senetlerinin halini merak edenler için: RHAT duyurunun ardından yaklaşık %4’lük bir düşüş yaptı ve günü %2 kayıpla kapadı. NOVL duyurunun ardından %22’lik bir çıkış gösterdi ve günü %16 kazançla kapadı. MSFT duyurunun ardından yukarı doğru %0,15’lik bir hıçkırık yaşadı, günlük seyirde olayın bir etkisi gözlenmedi.